Gąski - latarnia z 1867r.

Latarnię zbudowano w latach 1876-1878. Warty uwagi jest fakt, że materiały do jej budowy dowożono statkami i wyładowywano na specjalnie postawionym pomoście. Pod kopułą w latarni umieszczono pierwotnie naftowy aparat Fresnela. Według dokumentacji z roku 1927 w laternie zainstalowana została optyka zasilana energią elektryczną i urządzenie przesłonowe, regulowane mechanizmem zegarowym z wahadłem dla utrzymania charakterystyki światła. Ponownie uruchomiono ją po II wojnie światowej, w 1948 roku. Obecnie w laternie umieszczona jest soczewka pierścieniowo-bębnowa z 1500 W żarówką.

Dane techniczne:

• Wysokość wieży: 49,80 m
• Wysokość światła: 51,10 m n.p.m.
• Zasięg nominalny światła: 23,50 Mm (43,522 km)
• Charakterystyka światła: Przerywane grupowe
  • Okres: 15,0 s
  • Przerwa: 1,2 s
  • Światło: 2,5 s
  • Przerwa: 1,2 s
  • Światło: 2,5 s
  • Przerwa: 1,2 s
  • Światło: 6,4 s

DAWNIEJ

Darłowo - zamek Książąt Pomorskich XIV w.

Wprawdzie nie odnaleziono dotychczas dokumentów bezpośrednio odnoszących się do budowy zamku w Darłowie, ale wyniki badań archeologicznych i architektonicznych oraz przesłanki historyczne umożliwiają datowanie powstania zamku na II połowę XIV wieku. Był to okres panowania księcia Bogusława V i Elżbiety, córki Kazimierza Wielkiego. Książę w roku 1352 zakupił od bogatej mieszczki darłowskiej - Elżbiety von Behr - wyspę wraz z młynem, z myślą o budowie na niej warowni. Lata 1352-1372 to czas szybko postępujących prac budowlanych. W ciągu tego dwudziestolecia wyrósł na wyspie zamek (I faza), który w swym głównym zarysie przetrwał do dnia dzisiejszego. Dzieło Bogusława V było obiektem tak reprezentacyjnym, że już w roku 1372 odbył się w jego murach zjazd książąt pomorskich - braci i kuzynów Bogusława.

Faza I

Pierwotny zamek gotycki, usytuowany w południowej części miasta, założono na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach 32 x 34 metry. Dziedziniec otoczony był murem obronnym o wysokości około 14 metrów zwieńczonym blankami. Wjazd do zamku od strony miejskiej prowadził przez most na kanale młyńskim i podzamcze do bramy w murze obronnym skrzydła północnego. Nad bramą nadbudowano strzelnicę i ganek dla straży zamkowej. Zabudowania zamkowe usytuowane były wzdłuż wschodniej i południowej linii muru obronnego. Po wschodniej stronie bramy północnej wybudowano trzypiętrowy budynek mieszkalny dla załogi, połączony w parterze z dużą, czteroprzęsłową salą, przykrytą sklepieniem gwiaździstym, która pełniła rolę sali rycerskiej. W narożniku południowo-wschodnim posadowiono dwupiętrowy budynek mieszkalny - zwany w źródłach „łącznikiem" (Zwischenbau) - prawdopodobnie przeznaczony dla zarządcy książęcego. Wysunięta w kierunku południowym trzypiętrowa wieża (o wysokości 23 metrów) z przejazdem bramnym na folwark, gospodarcze podzamcze i zastawki do łowienia łososi pełniła funkcje obronne. Miała ona chronić zamek, miasto i port przed niespodziewanym atakiem od południa. Do wieży przylegało dwutraktowe skrzydło południowe - największy i najważniejszy wówczas budynek. Mieścił on na parterze salę reprezentacyjną, w której koncentrowało się życie zamku, a na piętrach pomieszczenia mieszkalne rodziny książęcej. Cala komunikacja w zamku odbywała się poprzez schody biegnące w grubości muru obwodowego. Do dziś zachowały się dwa ciągi schodów prowadzących z parteru skrzydła południowego do pomieszczeń w wieży: do pierwotnej kaplicy na I piętrze oraz do pomieszczenia straży na II i książęcego skarbca na III piętrze. Na przestrzeni XV i XVI wieku podejmowano liczne prace nad rozbudową i modernizacją zamku. Pomimo że kolejni Gryfici traktowali Darłowo tylko jako siedzibę czasową, dokładali starań, by zamek nabierał blasku i splendoru godnego książęcej rezydencji. Pierwszym władcą, który unowocześnił system obronny i rozbudował zamek, był książę Eryk I Pomorski. Działo się to w latach 1449-59, gdy po utracie tronów Skandynawii stary i zgorzkniały, lecz nie mniej wojowniczy, powrócił na swoje dziedzictwo. W obrysie pierwotnych murów obronnych książę wybudował skrzydło zachodnie - dwukondygnacyjne skrzydło mieszkalne - oraz opasał zamek drugim obwodem murów obronnych (II faza).

Faza II

Mury te stanowiły być może przedpiersie wałów, na których -jak wiemy z dokumentów - Eryk ustawił armaty w czasie zatargu z mieszczanami darlowskimi. Małe rozmiary dziedzińca były prawdopodobnie przyczyną dokonania przez księcia Bogusława X kolejnej rozbudowy zamku. Około roku 1480 rozebrano wybudowane przez Eryka skrzydło zachodnie. Od zewnątrz, na całej długości zachodniego muru obwodowego, dostawiono nowe, podpiwniczone, trzykondygnacyjne skrzydło tzw. wieprzańskie (III faza).

Faza III

Było to odtąd reprezentacyjne skrzydło mieszkalne, nazywane również domem księżnej Zofii - „Białej Damy" darłowskiego zamku. Mieściło ono na parterze pomieszczenia gospodarcze, a na I i II piętrze apartamenty dworskie. Aby zwiększyć wymiary dziedzińca, książę rozebrał także wewnętrzny trakt skrzydła południowego, które straciło na znaczeniu - stało się siedzibą zarządcy zamku i załogi rycerskiej. Zamek był jednak wciąż za mały dla rosnących potrzeb dworu książęcego. Inicjatorem kolejnej rozbudowy, znacznie zmieniającej sylwetę zamku, był w I połowie XVI wieku książę Barnim XI (IV faza).

Faza IV

Za jego panowania skrzydło wschodnie nadbudowano o dwie kondygnacje. Powstały w ten sposób: sala reprezentacyjna na I piętrze (zwana także salą przyjęć lub taneczną) i zespół apartamentów mieszkalnych na II piętrze. Równocześnie zlikwidowano fragment dawnego budynku, usytuowanego w narożniku północno-wschodnim, wznosząc na jego miejsce wieżową klatkę schodową, a salę rycerską przedłużono o jedno przęsło w kierunku północnym. Skrzydło południowe podniesiono o jedno piętro oraz dobudowano doń spiralną klatkę schodową. Również wieża uległa podwyższeniu o dwie kondygnacje użytkowo-obronne (do wysokości 26 metrów). Prace budowlane zainicjowane przez Barnima XI były ostatnią, gotycką w swym charakterze fazą rozbudowy zamku. Średniowieczny zamek w ostatecznej formie z I połowy XVI wieku składał się z trzech skrzydeł: wschodniego, południowego i zachodniego (wieprzańskiego) oraz wieży bramnej, przez którą łączył się z gospodarczym podzamczem od strony południowej. Następny etap rozbudowy zamku podjął około roku 1571 książę Jan Fryderyk (1542-1600). Etap ten ograniczał się do wzniesienia po zewnętrznej stronie północnego muru obwodowego, w miejscu dawnej bramy północnej, czterokondygnacyjnego budynku bramnego z wystrojem renesansowym (V faza).

Faza V

Ten niepodpiwniczony budynek mieścił w przyziemiu przejazd bramny (w kierunku miasta) i pomieszczenia gospodarcze. Na I piętrze znajdowała się tzw. mała jadalnia, a na II piętrze - sypialnia. Ostatnią kondygnację zajmowała prawdopodobnie pracownia krawiecka lub mieszkanie krawca zamkowego. Wzniesienie skrzydła północnego spowodowało przesunięcie fosy i budowę nowego mostu zwodzonego, łączącego zamek z miastem. Ostatnim księciem, który odbudował zamek po pożarze w 1624 r. był Bogusław XIV. W czasie remontu skrzydła wschodniego w pomieszczeniach na II i III piętrze (sala „przyjęć" i „zielona") wybito duże otwory okienne w murze obronnym. W sali „rycerskiej" zrezygnowano z odtworzenia sklepienia gwiaździstego, zastępując je stropem belkowym. Salę przystosowano do pełnienia funkcji sakralnej i od 1639 do 1805 roku służyła wiernym jako kaplica zamkowa p.w. św. Elżbiety. Bogate wyposażenie kaplica zawdzięczała księżnej Elżbiecie, żonie Bogusława XIV, która po śmierci męża w 1637 roku przejęła zamek i okręg darłowski jako swoje wdowie uposażenie i tu aż do śmierci wiodła skromny i pobożny żywot.
lit. https://www.zamekdarlowo.pl

Kołobrzeg - latarnia z 1947r.

Po raz pierwszy światło zapalane dla celów nawigacyjnych pojawiło się w Kołobrzegu w 1666 roku. Wykorzystywano do tego celu wieżyczkę budynku zarządu portu. Światło to było zapalane tylko okazjonalnie w czasie zawijania statków do portu. W późniejszym czasie światło zapalano na falochronie.
W II połowie XIX wieku do wskazywania statkom drogi wykorzystywano, zasilaną olejem, lampę z soczewką Fresnela umieszczoną na wysokości około 8 m n.p.m. o zasięgu około 6 NM.
W 1899 roku wybudowano w technice ryglowej nowy budynek przeznaczony n

a stację pilotów, z wysoką na 25 m wieżą, wykorzystywaną jako latarnia morska. Zasięg tej latarni wynosił 8 Mm, a źródło światła znajdowało się na wysokości 14 m n.p.m.
W 1909 roku lekki budynek ryglowy zastąpiono solidniejszą budowlą z cegły. Zasięg latarni wzrósł do 12 Mm, a zasilane gazem światło żarowe znalazło się na wysokości 25 m n.p.m.
W 1945 roku latarnię wysadzili niemieccy saperzy, ponieważ stanowiła doskonały punkt orientacyjny dla polskich artylerzystów podczas walk o Kołobrzeg w marcu 1945 roku.
Wkrótce po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do budowy nowej latarni, a dokładnie w 1947 roku.Wybudowano ją w nieco innym miejscu, wykorzystując fundamenty potężnych zabudowań fortecznych (poprzednia latarnia stała przed fortem, obecna stoi na jego głównej platformie) i stanowi jednocześnie pomnik zwycięstwa nad Niemcami, co sugeruje znajdująca na niej tablica ze słowami: "Bohaterom poległym w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wolność i niepodległość..."
W latach 1979–1981 dokonano kapitalnego remontu latarni, wymieniając między innymi laternę oraz schody.
W 2005 r. stylizowany wizerunek latarni morskiej w Kołobrzegu znalazł się na rewersie monety okolicznościowej NBP o nominale 2 zł. W 2008 r. Urząd Miasta Kołobrzeg wydał monetę 7 Kołobrzeżanek, na której znalazł się stylizowany wizerunek latarni morskiej z dwoma konikami morskimi.
Dane techniczne: 

1. Położenie: 54°11'17" N 15°33'22" E
2. Wysokość wieży: 26 m
3. Wysokość światła: 36 m n.p.m.
4. Zasięg światła: 16 Mm (29,6 km)
5. Sektor widzialności światła: 079,5°-242°(162,5°)
   
6. Charakterystyka światła: Błyskowe

• Światło: 1 s
• Przerwa: 2 s
• Okres: 3 s

DAWNIEJ

Żelazno - wieża rycerska XV w.

Istniejąca do dziś na terenie wsi wieża powstała prawdopodobnie w XV wieku. Wieża ma plan prostokąta o bokach 6,5x7 metrów i cztery kondygnacje wysokości. W 1727 roku wieża została przebudowana, o czym świadczy wykuta na nadprożu data. Początkowo budynek nie był otynkowany, obecnie jednak tynk zakrywa pierwotne mury. Podczas prac remontowych z 1966 roku natrafiono na ślady strzelnic oraz wykuszu latryny. Możliwe, że nie była to początkowo wieża mieszkalna, nie trafiono bowiem na ślady okien w murach. W niszczejącej po drugiej wojnie światowej średniowiecznej wieży w 1966 r. przeprowadzono remont generalny, po czym przekazano ją drużynie harcerskiej z Żelazna. Zabytek pod opieką harcerzy pozostał około dwudziestu lat, po czym w znacznym stopniu zdegradowany został opuszczony. Obecnie wieża jest własnością prywatną. Niedawno odnowiony budynek można zobaczyć z zewnątrz. Aktualnie wieża jest własnością prywatną.

DAWNIEJ

Żelazno - pałac XIX w.

Pałacem von Münchhausenów po drugiej wojnie światowej zarządzało między innymi PCK. W budynku bezskutecznie próbowano utworzyć ośrodek MONAR-u dla dzieci, obecnie jest on własnością prywatną i można go zobaczyć tylko z zewnątrz.

Eklektyczny pałac, z przewagą neorenesansowych detali wzniesiono w drugiej połowie XIX w. Przebudowany na przełomie XIX i XX w. i prawdopodobnie w drugiej połowie XX w. Budynek murowany z cegły, potynkowany, założony na skomplikowanym rzucie, zbliżonym do litery „L”, trzykondygnacjowy, nakryty niskim czterospadowym dachem. Fasada ośmioosiowa, z asymetrycznie umieszczonym głównym wejściem do budynku, zamknięta z jednej strony trzyosiowym pozornym ryzalitem, zwieńczonym trójkątnym przyczółkiem, a z drugiej narożną ośmioboczną wieżą, nakrytą stożkowym hełmem. Przyziemie pałacu ozdobione boniowaniem, elewacje zachowały wydatne gzymsy między kondygnacjami i obramowania otworów okiennych. Nad niektórymi oknami proste nadokienniki. Wieżę ozdabia boniowanie i kartusze herbowe. Układ wnętrz przekształcony, wielotraktowy. Pałac otacza pochodzący z XIX w. park krajobrazowy.

Samochód można zostawić przy bocznej drodze prowadzącej do majątku.

DAWNIEJ

Kłonice - pałac z XIXw.

Pałac założony został na planie litery L. Jest to budowla dwukondygnacyjna, z czteropiętrową wieżą. Budowlę upiększają ozdobne szczyty, gzymsy oraz druga mała wieżyczka. U wejścia jest neorenesansowy portal, zaś od drugiej, tylnej strony są zachowane: renesansowe okna, tympanon ze sceną Ukrzyżowania i tarcze herbowe. Pałac otaczają tarasy- ogrody oraz park z niewielkim stawem i starymi drzewami. Przed pałacem są dawne budynki, w których były: browar, oficyna mieszkalna, stajnia, obora, spichlerz i kuźnia. Po przeciwnej stronie ulicy stoi stary dworek, który prawdopodobnie również wchodził w skład założenia pałacowego. Obiekt wzniesiony został w 1577 roku, pierwotnie jako dwór renesansowy. Pałacwielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1622 roku majątek kupuje rodzina von Schweinichen. Rozbudowa pałacu odbyła się w roku 1873. Został on wówczas powiększony o część zachodnią, a następnie gruntownie przebudowany w roku 1879. Kolejny remont wraz z rozbudową został przeprowadzony w 1981 roku. Pałac został powiększony od strony ogrodu, a od strony wschodniej dodano czworoboczną przybudówkę z wieżą.

DAWNIEJ

Ślęża - 718 m n.p.m.

Samotna, wyniosła, pokryta ciemnymi lasami, często ukryta za chmurami i zasnuta mgłami, od najdawniejszych czasów budziła strach i szacunek oraz kojarzyła się z siedliskiem mocy niepojętych dla umysłów ludzkich. Nazwa Góry Ślęży pochodzi od prastarego słowa ślągwa oznaczającego wilgotne zamglone powietrze. Od niej wywodzi się również nazwa plemienia Ślężanie i nazwa całej krainy Śląsk. Znaleźliście się Państwo w miejscu stanowiącym kolebkę naszego regionu. Dowodem na to są słowa niemieckiego kronikarza Thietmara, biskupa merseburskiego, który w roku 1017, przy okazji oblężenia Niemczy napisał: Gród ten leży na kraju śląskim, który nazwę tę otrzymał niegdyś od pewnej wielkiej i bardzo wysokiej góry. Owa góra wielkiej doznawała czci u wszystkich mieszkańców z powodu swego ogromu oraz przeznaczenia jako, że odprawiano na niej przeklęte pogańskie obrzędy.

Funkcje kultowe pełniły szczyty Ślęży, Raduni i Wieżycy, otoczone kamiennymi wałami kultowymi. Z ośrodkiem kultowym wiąże się najprawdopodobniej zespół kamiennych rzeźb; postać z rybą i niedźwiedź (na północnym stoku Ślęży), niedźwiedź zwany tez dzikiem (na szczycie Ślęży), mnich (w Sobótce przy drodze na przełęcz pod Wieżycą) i grzyb (obok kościoła św. Anny w Sobótce). Cały masyw Ślęży bogaty jest w zabytki potwierdzające intensywną eksploatację gospodarczą; ślady wydobywania bloków granitowych z przeznaczeniem na kamienie żarnowe, pozostałość po osadzie kamieniarskiej, kamienne koszary dla bydła, kopalnie pozostałości po poszukiwaczach złota.

Z historią Ślęży splatają się barwne losy komesa Piotra Własta, który zbudował na szczycie swój gród, a następnie dzieje zakonu Kanoników Regularnych, których zadaniem było wykorzenienie pogaństwa.

W 1700 roku na ruinach zamku (w początkach XXI w. odkryto pod podłoga kościółka przebieg pozostałości jego murów) opat Jan Sivert wybudował kaplicę. I znowu na szczyt przybywali pielgrzymi, tym razem sławiąc wiarę chrześcijańską. Kościółek nie oparł się siłom natury, czy jak chcą nieliczni mocom pogańskim i spłonął od uderzenia pioruna.

W wieku XVIII i XIX tajemnica Ślęży przyciągać zaczęła wędrowców, poszukiwaczy i z czasem coraz liczniejszych turystów. Dla ich potrzeb powstało na szczycie drewniane schronisko i gospoda, z czasem niewystarczająca dla ich potrzeb. Stąd w roku 1908 oddano do użytku nowe, murowane schronisko, które służy do dzisiaj. Pod koniec lat 50 XX wieku, na szczycie zbudowano maszt telewizyjny i telestację, które zmieniły widok szczytu ale i samej Ślęży widzianej z daleka. Ślęża nadal jest miejscem weekendowych wędrówek, osób szukających kontaktu z naturą, pozytywnej energii jaką daję kontakt z pamiątkami pradziejów i energii z czakramów. Każdy szuka czego innego, dowodzą tego stare podania.

 

Stoki Ślęży porastają wielkie paprocie. Lubi one miejsca szczególnie oddalone od uczęszczanych dróg i utartych szlaków, miejsca zacienione i często ponure. Jak głosi legenda raz w roku w nocy z 23 na 24 czerwca, jest to noc świętojańska, zakwita wśród nich piękny kwiat o czarodziejskiej mocy. Podobno przynosi on szczęście temu kto go znajdzie. Ale szukać go trzeba samotnie, bo inaczej znaleźć się go nie da, a i bogactwem które on przynieść może dzielić się z nikim nie możno bo straci się je bezpowrotnie.

Kwiatu tego szuka wielu śmiałków. A ci co go na przestrzeni wieków odnaleźli żyli podobno później skromnie w spokoju z biskimi swymi. Nie byli ani szczególnie bogaci ani sławni. Kwiat ten pomógł im zrozumieć istotę szczęścia, które dla każdego ma inny smak.

Ślęża - wieża widokowa 718 m n.p.m.

Wieża najpewniej pochodzi z początku XX wieku i liczy około 12 metrów wysokości. Składa się z trzech kondygnacji i najprawdopodobniej została wybudowana jako wieża do pomiarów triangulacyjnych dla geodetów. Jednak najczęściej była wykorzystywana turystycznie. W listopadzie 2015 roku zakończyły się prace przygotowawcze, wykonano ekspertyzy i zgromadzono potrzebne pieniądze na inwestycję. Jednak ze względów pogodowych remont musiał zaczekać do wiosny tego roku. Prace podzielono na kilka etapów, a ich całość sfinansowało ze środków własnych Nadleśnictwo Miękinia.

DAWNIEJ

Goworowice - pałac z 1649r.

Pałac w Goworowicach wzniesiony został w 1649 roku dla Francisco i Johan Nicolanów. W 1752 roku majątek przeszedł w ręce Antona Nepomuca Schefflera, a następnie w 1840 stał się własnością Oskara Sholza, który znacznie przebudował pałac. Kolejna modernizacja zabytku miała miejsce na przełomie XIX i XX wieku, dodano wtedy między innymi dwie charakterystyczne kwadratowe wieże. Po drugiej wojnie światowej majątek został upaństwowiony. W folwarku urządzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, a w pałacu znajdowały się biura i mieszkania. Obecnie budowla jest własnością Agencji Nieruchomości Rolnych i nadal spełnia funkcję budynku mieszkalnego. Od północy i zachodu do pałacu przylega park w typie naturalistycznym z ciekawymi okazami starodrzewu.

DAWNIEJ